الشيخ محمد علي الگرامي القمي
222
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 1244 - اگر در نماز مستحبى دو ركعتى ، گمانش به سه ركعت يا بيشتر ، و يا به دو ركعت يا كمتر برود ، بايد به همان گمان عمل كند ، مثلًا اگر گمانش به يك ركعت مىرود ، احتياطاً بايد يك ركعت ديگر بخواند . و اگر گمانش به سه ركعت و يا بيشتر است ، بايد دوباره بخواند ، البتّه اگر نماز دو ركعتى مىباشد چون نماز مستحبى چهار ركعتى هم داريم مثل نماز معروف ( اعرابى ) كه در كتابهاى فقهى و دعا آمده است . مسئله 1245 - اگر در نماز نافله كارى كند كه براى آن سجدهء سهو واجب مىشود ، يا يك سجده يا تشهّد را فراموش نمايد ، لازم نيست بعد از نماز سجده سهو يا قضاى سجده و تشهّد را بجا آورد . مسئله 1246 - اگر شكّ كند كه نماز مستحبى را خوانده يا نه ، چنانچه آن نماز مثل نماز جعفر طيّار وقت معيّن نداشته باشد ، بنا بگذارد كه نخوانده است و همچنين است اگر مثل نافله يوميّه وقت معيّن داشته باشد و لكن پيش از گذشتن وقت شكّ كند كه آن را بجا آورده يا نه ، ولى اگر بعد از گذشتن وقت شكّ كند كه خوانده است يا نه ، به شكّ خود اعتنا نكند . شكهاى صحيح مسئله 1247 - در نُه صورت اگر در شماره ركعتهاى نماز چهار ركعتى شكّ كند ، بايد قدرى فكر كند و بنابراحتياط واجب فوراً هم فكر نمايد ، اگر يقين يا گمان به يك طرف شكّ پيدا كرد ، همان طرف را بگيرد و نماز را تمام كند ، والّا به دستورهايى كه گفته مىشود عمل نمايد . و آن نُه صورت از اين قرار است : اوّل - آنكه بعد از تمام شدن ذكر واجب سجدهء دوّم شكّ كند ، دو ركعت خوانده يا سه ركعت ، كه بايد بنا بگذارد سه ركعت خوانده و يك ركعت ديگر بخواند و نماز را تمام كند ، و بعد از نماز بنابراحتياط واجب يك ركعت نماز احتياط ايستاده به دستورى كه بعداً گفته مىشود ، بجا آورد . دوّم - بين دو و چهار بعد از تمام شدن ذكر واجب سجدهء دوّم ، كه بايد بنا بگذارد چهار ركعت خوانده و نماز را تمام كند و بعد از نماز دو ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند . سوّم - شكّ بين دو و سه و چهار بعد از تمام شدن ذكر واجب سجدهء دوّم ، كه بايد بنابر چهار بگذارد و بعد از نماز دو ركعت نماز احتياط ايستاده و بعد دو ركعت نشسته بجا آورد .